Po zbiorze cebuli, czosnku, wczesnych ziemniaków czy fasolki szparagowej na grządkach pojawia się wolne miejsce. Nie trzeba pozostawiać go pustego do następnego sezonu. Sierpień pozwala wysiać kilka szybko rosnących warzyw, ale powodzenie zależy od terminu, odmiany oraz utrzymania wilgotnej gleby podczas wschodów.
Dlaczego sierpniowy termin siewu jest wymagający?
W sierpniu warunki zmieniają się szybciej, niż sugeruje letnia pogoda. Na początku miesiąca problemem mogą być upał i przesuszona ziemia, natomiast pod koniec sezonu wzrost roślin spowalniają coraz krótsze dni oraz chłodne noce.
Do jesiennej uprawy najlepiej wybierać warzywa o krótkim okresie wegetacji, tolerujące niższe temperatury. Na opakowaniu nasion trzeba sprawdzić nie tylko dopuszczalny termin siewu, lecz także liczbę dni potrzebnych do zbioru.
Jeżeli producent podaje, że odmiana dojrzewa po 40 dniach, nie oznacza to pewnego zbioru dokładnie po tym czasie. Jesienią słabsze światło i niższa temperatura mogą wydłużyć uprawę o kilkanaście dni.
Co siać w sierpniu? Najważniejsze terminy
Pierwsza i druga połowa miesiąca dają inne możliwości. Warzywa korzeniowe oraz kapustne potrzebują wcześniejszego startu, natomiast rzodkiewka i szpinak lepiej rozpoczynają wzrost, gdy największy upał zaczyna ustępować.
| Warzywo | Najlepszy termin siewu | Orientacyjny zbiór |
|---|---|---|
| Rukola | cały sierpień | po 3–5 tygodniach |
| Koper ogrodowy | cały sierpień | po 4–6 tygodniach |
| Rzepa | pierwsza połowa sierpnia | po 6–8 tygodniach |
| Pak choi | pierwsza połowa sierpnia | po 5–8 tygodniach |
| Mizuna | cały sierpień | po 4–7 tygodniach |
| Burak ćwikłowy na młode liście i małe korzenie | początek sierpnia | od września |
| Sałata liściowa | początek lub druga połowa sierpnia | po 5–8 tygodniach |
| Rzodkiewka | głównie druga połowa sierpnia | po 4–6 tygodniach |
| Szpinak | druga połowa sierpnia | jesienią lub wiosną |
| Roszponka | druga połowa sierpnia | późną jesienią lub wiosną |
Terminy trzeba dopasować do regionu. W chłodniejszych częściach Polski bezpieczniejszy jest wcześniejszy siew, natomiast na zachodzie kraju i w osłoniętych ogrodach sezon może trwać dłużej.
Rzodkiewka — najpewniejsze warzywo na szybki poplon
Rzodkiewka jest jednym z najlepszych wyborów na jesienny zbiór. Ma krótki okres wegetacji, dobrze znosi chłodniejsze noce, a skracający się dzień ogranicza ryzyko przedwczesnego tworzenia pędów kwiatostanowych.
Najlepsze warunki często pojawiają się w drugiej połowie sierpnia. Siew podczas silnych upałów może skutkować słabymi wschodami, ostrym smakiem i gąbczastymi zgrubieniami.
Nasiona można wysiewać partiami co 7–10 dni. Taki układ pozwala zbierać rzodkiewki stopniowo, zamiast otrzymać cały plon w jednym terminie.
Po wschodach trzeba przerwać zbyt gęste siewki. Brak miejsca jest jedną z głównych przyczyn tworzenia dużych liści i niewielkich zgrubień.
Szpinak — na jesienny zbiór albo przezimowanie
Szpinak najlepiej rozwija się przy umiarkowanej temperaturze. Wysiany podczas upału może kiełkować nierówno, dlatego bezpieczniej poczekać, aż gleba przestanie się mocno nagrzewać.
Siew w drugiej połowie sierpnia może zapewnić jesienny zbiór młodych liści. Późniejsze rośliny, jeśli dobrze się ukorzenią, mogą przezimować i wznowić wzrost wczesną wiosną. Do takiej uprawy trzeba wybrać odmianę przeznaczoną do siewu jesiennego.
Szpinak potrzebuje wilgoci podczas kiełkowania i tworzenia liści. Przesuszenie młodych roślin nie zawsze je zniszczy, ale ograniczy wzrost i przyspieszy starzenie się liści.
Nie należy siać szpinaku bezpośrednio po burakach ćwikłowych ani buraku liściowym. Rośliny te są ze sobą spokrewnione, dlatego lepszy będzie fragment grządki zajmowany wcześniej przez cebulę, czosnek, groch lub fasolę.
Roszponka — niewielkie liście na późną jesień
Roszponka jest odporna na chłód i dobrze radzi sobie przy coraz krótszym dniu. Można ją wysiewać w drugiej połowie sierpnia oraz na początku września.
Nasiona kiełkują wolniej niż rukola czy rzodkiewka. Grządka musi pozostawać lekko wilgotna, ponieważ nawet krótkie przesuszenie powierzchni ziemi może spowodować nierówne wschody.
Wcześniejszy siew pozwala zebrać roszponkę jesienią. Rośliny z późniejszego terminu mogą pozostać na grządce i wznowić wzrost wiosną. Lekka osłona pomaga ograniczyć uszkodzenia powodowane przez silny mróz i zimowy wiatr.
Roszponka nie potrzebuje dużej ilości nawozu. Nadmierne zasilanie azotem prowadzi do tworzenia delikatnych liści i niepotrzebnie zwiększa ryzyko gromadzenia azotanów.
Rukola — szybki zbiór nawet z małej grządki
Rukola wschodzi szybko i może być zbierana jako młode liście już po kilku tygodniach. W sierpniu często rośnie lepiej niż podczas długich, gorących dni na początku lata.
Nasiona można wysiewać w rzędach albo na niewielkiej powierzchni przeznaczonej na liście typu baby leaf. Drugi sposób pozwala uzyskać więcej młodych liści, ale wymaga regularnego, niezbyt głębokiego cięcia.
Największym zagrożeniem są pchełki ziemne. Drobne otwory w liściach pojawiają się szczególnie szybko podczas suchej i gorącej pogody. Pomaga utrzymywanie wilgotnej gleby oraz przykrycie grządki drobną siatką przeciw owadom od razu po siewie.
Rukola należy do rodziny kapustowatych. Nie powinna być wysiewana po rzodkiewce, kapuście, brokule, jarmużu ani kalarepie, jeśli na grządce występowały choroby lub liczne szkodniki.
Koper ogrodowy — na świeżą zieleninę
Sierpniowy siew kopru nie ma już służyć produkcji dużych baldachów do kiszenia ogórków. Najbardziej realnym celem jest uzyskanie świeżych, młodych liści.
Koper można siać przez cały miesiąc, najlepiej w kilku terminach. Do zbioru przeznacza się rośliny osiągające kilkanaście centymetrów wysokości, zanim jesienny chłód wyraźnie zahamuje ich rozwój.
Nasion nie należy umieszczać zbyt głęboko. Po siewie powierzchnię ziemi trzeba delikatnie docisnąć i utrzymywać wilgotną. Koper kiełkuje wolniej niż rzodkiewka, więc grządka może w międzyczasie pokryć się chwastami.
Dobrym rozwiązaniem jest wysiewanie krótkich rzędów kopru między późnymi warzywami, które nie zasłonią go całkowicie przed światłem.
Rzepa — niedoceniany pomysł na jesienny zbiór
Rzepa ma krótki okres wegetacji i dobrze wykorzystuje wolne miejsce po wczesnych warzywach. Najbezpieczniej wysiać ją w pierwszej połowie sierpnia, wybierając odmianę przeznaczoną do szybkiej uprawy.
Młode zgrubienia można zbierać wcześniej, zanim osiągną pełny rozmiar. Są wtedy delikatniejsze i mniej podatne na łykowacenie.
Rzepa potrzebuje równomiernej wilgotności. Naprzemienne przesuszanie i intensywne podlewanie może powodować pękanie zgrubień oraz pogorszenie smaku.
Podobnie jak rzodkiewka, mizuna i pak choi należy do rodziny kapustowatych. Nie powinna zajmować grządki, na której wcześniej rosły inne warzywa z tej grupy.
Pak choi — szybkie warzywo na chłodniejszą część sezonu
Pak choi lepiej rozwija się pod koniec lata niż podczas wiosennych wahań temperatury. Wysiany w pierwszej połowie sierpnia może utworzyć zwarte rozety przed nadejściem silniejszych chłodów.
Do późniejszego siewu trzeba wybierać odmiany szybko rosnące. Młode rośliny można również zbierać wcześniej, bez czekania na osiągnięcie pełnych rozmiarów.
Pak choi wymaga regularnego podlewania. Niedobór wody prowadzi do powstawania mniejszych, twardszych liści. Dużym zagrożeniem są także pchełki ziemne i ślimaki, dlatego siatkę ochronną najlepiej założyć bezpośrednio po siewie.
Siew pod koniec miesiąca jest znacznie bardziej ryzykowny. Rośliny mogą nie zdążyć wytworzyć pełnych rozet, chociaż nadal będzie można wykorzystać ich młode liście.
Mizuna — mniej wymagająca alternatywa dla kapusty pekińskiej
Mizuna tworzy rozety mocno powcinanych liści o lekko pikantnym smaku. Rośnie szybko i może być zbierana stopniowo, ponieważ po ostrożnym ścięciu zewnętrznych liści środek nadal się rozwija.
Można ją siać przez większą część sierpnia. W późniejszym terminie bardziej opłaca się uprawiać ją na młode liście niż czekać na duże rozety.
Mizuna toleruje chłód, ale podobnie jak inne kapustowate jest atakowana przez pchełki ziemne. Osłona z siatki znacznie zwiększa szansę na uzyskanie liści bez licznych uszkodzeń.
Sałata — najlepiej liściowa lub z gotowej rozsady
Sierpniowy siew sałaty jest możliwy, lecz bardziej zawodny niż uprawa rukoli czy rzodkiewki. Wysoka temperatura gleby może osłabiać kiełkowanie, a późny siew odmiany głowiastej nie zawsze zakończy się utworzeniem pełnej główki.
Najbezpieczniejszym wyborem są szybko rosnące odmiany liściowe przeznaczone do stopniowego zbioru. Nasiona można wysiewać na początku miesiąca, jeśli nie ma upału, albo poczekać na chłodniejszą drugą połowę sierpnia.
Alternatywą jest posadzenie gotowej rozsady. Pozwala to skrócić czas zajmowania grządki i zwiększa szansę na zbiór przed silniejszymi przymrozkami.
Sałata wymaga równomiernej wilgotności. Grządka nie powinna być jednak stale zalana, ponieważ sprzyja to gniciu dolnych liści.
Czy w sierpniu można siać buraki?
Wysiew buraka ćwikłowego na początku sierpnia ma sens przede wszystkim wtedy, gdy celem są młode liście albo niewielkie korzenie. Uzyskanie dużych, w pełni wyrośniętych buraków przed jesiennymi chłodami jest niepewne.
Młode liście można dodawać do sałatek, a niewielkie korzenie wykorzystać do pieczenia lub gotowania w całości. Wysiew później niż w pierwszych dniach miesiąca wyraźnie zmniejsza szansę na wykształcenie zgrubień.
Nie jest to najlepszy wybór dla osoby, która ma tylko jedną małą grządkę i oczekuje pewnego plonu. W takiej sytuacji bardziej przewidywalne będą rzodkiewka, rukola albo koper.
Kapusta pekińska — tylko przy szybkim starcie
Kapustę pekińską można wysiewać na początku sierpnia, ale termin jest już napięty. Potrzebna jest szybko rosnąca odmiana, równomierna wilgotność i brak większych problemów ze szkodnikami.
Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest wykorzystanie gotowej rozsady przygotowanej wcześniej. Rośliny z siewu bezpośredniego mogą nie zdążyć utworzyć zwartych główek, szczególnie w chłodniejszych regionach kraju.
Nawet jeśli kapusta nie osiągnie pełnego rozmiaru, młode liście można wykorzystać w kuchni. Nie powinno to jednak być jedyne warzywo wysiane na jesienny zbiór.
Jak przygotować grządkę pod sierpniowy siew?
Najpierw trzeba usunąć resztki poprzedniej uprawy. Zdrowe części roślin mogą trafić na kompost, natomiast liście i korzenie z objawami chorób lepiej usunąć z warzywnika.
Ziemię należy spulchnić płytko, bez odwracania jej na dużą głębokość. Jeśli poprzednia uprawa mocno wyczerpała podłoże, można dodać cienką warstwę dojrzałego kompostu.
Nie należy stosować świeżego obornika ani dużej dawki nawozu azotowego. Szybko rosnące warzywa liściowe nie wykorzystają nadmiaru składników, a ich tkanki staną się delikatne i bardziej podatne na choroby.
Przed siewem dobrze jest nawodnić przygotowane rowki. Nasiona trafiają wtedy na wilgotne podłoże, a późniejsze delikatne podlewanie nie wypłukuje ich ani nie przemieszcza.
Jak podlewać nasiona podczas sierpniowego upału?
Najważniejszy jest okres od siewu do rozwinięcia pierwszych liści. Wierzchnia warstwa ziemi wysycha wtedy bardzo szybko, a kiełkujące nasiona nie mają jeszcze korzeni sięgających głębiej.
Grządkę najlepiej podlewać delikatnym strumieniem rano lub wieczorem. Ziemia powinna pozostawać wilgotna, ale nie błotnista.
Pomocna może być cienka warstwa lekkiej ściółki rozłożona między rzędami. Nie należy przykrywać nią bezpośrednio miejsca siewu, ponieważ drobne siewki mogą nie przebić się przez zbyt grubą warstwę.
Podczas wyjątkowo silnego upału można zastosować lekką siatkę cieniującą zawieszoną nad grządką. Trzeba ją usunąć po wschodach lub po ustąpieniu wysokiej temperatury, aby młode rośliny nie zaczęły się wyciągać.
Trzy gotowe plany obsiania wolnej grządki
Grządka zwolniona na początku sierpnia
Na początku miesiąca można wysiać rzepę, pak choi, mizunę i koper. Rzepa zajmie więcej miejsca, dlatego powinna znaleźć się w osobnych rzędach, natomiast koper i mizunę można przeznaczyć na wcześniejszy zbiór.
Grządka zwolniona w połowie sierpnia
Dobrym zestawem będzie rzodkiewka, rukola, szpinak i sałata liściowa. Rzodkiewkę oraz rukolę można wysiewać w dwóch partiach oddzielonych tygodniem.
Grządka dostępna pod koniec sierpnia
W późnym terminie lepiej zrezygnować z warzyw potrzebujących dużo czasu na rozwój. Największy sens ma szpinak przeznaczony do przezimowania, roszponka oraz rukola na młode liście.
Jeżeli nie ma możliwości regularnego podlewania, lepszym rozwiązaniem może być wysianie odpowiedniego poplonu na zielony nawóz niż ryzykowanie nieudanej uprawy warzyw.
Czego nie siać w sierpniu z myślą o jesiennym zbiorze?
Na pełny jesienny plon jest już za późno w przypadku marchwi korzeniowej, pietruszki, pora, selera, większości odmian kalafiora, brokułu i kapusty głowiastej. Warzywa te potrzebują znacznie dłuższego okresu wzrostu.
Ryzykowny jest również sierpniowy siew fasoli szparagowej oraz grochu na strąki. Ciepła jesień może pozwolić na częściowy zbiór, ale jedna chłodna noc może zakończyć uprawę przed wytworzeniem plonu.
Jarmuż, kalarepa i późne kapusty mogą jeszcze trafić na grządkę w formie odpowiednio rozwiniętej rozsady. Wysiew nasion dopiero w sierpniu nie zapewnia jednak pewnego jesiennego zbioru pełnowymiarowych warzyw.
Najczęstsze błędy przy późnym siewie
Pierwszym błędem jest wybór przypadkowej odmiany. W sierpniu potrzebne są odmiany szybko rosnące, przeznaczone do uprawy jesiennej albo zdolne do zimowania.
Drugim problemem jest zbyt głęboki siew. Drobne nasiona sałaty, rukoli czy roszponki mają wtedy trudności z przebiciem się na powierzchnię.
Trzeci błąd to jednorazowe podlanie grządki i pozostawienie jej na kilka dni podczas upału. Przesuszenie w czasie kiełkowania może zniszczyć siew, nawet jeśli ziemia głębiej pozostaje wilgotna.
Nie należy również pomijać płodozmianu. Wysianie rzodkiewki po kapuście albo szpinaku po burakach zwiększa ryzyko powtarzania tych samych chorób i szkodników.
Sierpniowy warzywnik najlepiej planować z myślą o młodych liściach, niewielkich korzeniach i stopniowym zbiorze. Rzodkiewka, rukola, szpinak, roszponka i koper dają największą szansę powodzenia, ale tylko wtedy, gdy nasiona trafią do wilgotnej gleby, a termin zostanie dopasowany do pogody i konkretnej odmiany.
Zobacz także
