Upalne lato potrafi szybko obnażyć słabe punkty ogrodu. Trawnik żółknie, rośliny w donicach więdną po jednym gorącym dniu, a rabaty wymagają regularnego podlewania, choć woda nie zawsze jest dostępna w takiej ilości, jakiej potrzebują. Właśnie dlatego coraz więcej osób wybiera gatunki, które dobrze znoszą okresowe przesuszenie i nie tracą wyglądu przy wysokiej temperaturze.
Rośliny odporne na suszę nie są jednak „bezobsługowe”. Najlepiej radzą sobie wtedy, gdy mają odpowiednie stanowisko, przepuszczalną ziemię i czas na dobre ukorzenienie po posadzeniu. Dobrze dobrane mogą ograniczyć podlewanie, ułatwić pielęgnację rabat i sprawić, że ogród nadal wygląda atrakcyjnie wtedy, gdy inne rośliny zaczynają wyraźnie słabnąć.
Dlaczego niektóre rośliny lepiej znoszą brak wody
Gatunki odporne na suszę zwykle mają cechy, które pomagają im ograniczać utratę wilgoci. Często tworzą grubsze, skórzaste lub srebrzyste liście, rozbudowany system korzeniowy albo magazynują wodę w pędach i liściach.
To nie oznacza, że można posadzić je w dowolnym miejscu i całkowicie zapomnieć o podlewaniu. Największą odporność pokazują dopiero po przyjęciu się w gruncie. W pierwszym sezonie po posadzeniu nadal trzeba kontrolować wilgotność podłoża, szczególnie podczas długich fal upałów.
Najczęstszy błąd polega na sadzeniu roślin sucholubnych w ciężkiej, stale mokrej ziemi. Dla wielu z nich większym problemem niż brak wody jest jej nadmiar przy korzeniach.
Lawenda — klasyka słonecznych rabat
Lawenda dobrze kojarzy się z południowym ogrodem, ale może świetnie rosnąć także przy domu, jeśli zapewni się jej dużo słońca i lekką, przepuszczalną glebę. Jej srebrzystozielone liście i pachnące kwiaty dobrze wyglądają przy ścieżkach, tarasach, murkach oraz na rabatach w stylu naturalnym.
Najlepiej sadzić ją tam, gdzie ziemia nie zatrzymuje długo wody. Na cięższym podłożu warto poprawić strukturę gleby, dodając materiał rozluźniający. Lawenda nie lubi także zbyt częstego nawożenia, ponieważ wtedy może rosnąć bujnie, ale słabiej kwitnąć i gorzej zimować.
Dobrze sprawdza się w zestawieniu z trawami ozdobnymi, szałwią, rozchodnikami i niskimi bylinami o podobnych wymaganiach.
Rozchodniki — rośliny, które nie boją się słońca
Rozchodniki należą do najłatwiejszych roślin na suche stanowiska. Mają mięsiste liście, w których gromadzą wodę, dlatego dobrze znoszą okresowe przesuszenie. W zależności od odmiany mogą tworzyć niskie, płożące dywany albo wyższe kępy kwitnące późnym latem.
Niskie rozchodniki sprawdzają się między kamieniami, przy obrzeżach rabat, na skalniakach i w szczelinach murków. Wyższe odmiany dobrze wyglądają w większych nasadzeniach, zwłaszcza tam, gdzie ogród ma zachować dekoracyjność także pod koniec lata.
To rośliny dla osób, które nie chcą codziennie kontrolować konewki. Najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych, w glebie niezbyt żyznej i przepuszczalnej.
Szałwia, kocimiętka i perowskia na rabaty pełne kwiatów
Ogród odporny na suszę nie musi być szary ani monotonny. Wiele bylin dobrze znosi słońce i suche podłoże, a jednocześnie długo kwitnie oraz przyciąga owady zapylające.
Do takich roślin należą między innymi:
- szałwia omszona,
- kocimiętka,
- perowskia,
- krwawnik,
- przetacznik,
- jeżówka,
- rudbekia,
- nachyłek.
Szałwia i kocimiętka tworzą zwarte kępy, które dobrze wyglądają przy ścieżkach i na niższych rabatach. Perowskia ma lekką, srebrzystą formę i najlepiej prezentuje się w większych grupach, gdzie jej pędy mogą tworzyć miękką, falującą strukturę.
Jeżówki oraz rudbekie są dobrym wyborem tam, gdzie rabata ma wyglądać efektownie przez drugą część lata. Warto jednak pamiętać, że nawet rośliny tolerujące suszę lepiej kwitną, gdy po posadzeniu nie dopuszcza się do całkowitego przesuszenia bryły korzeniowej.
Trawy ozdobne, które dobrze wyglądają mimo upału
Trawy ozdobne świetnie pasują do nowoczesnych ogrodów, rabat żwirowych i przestrzeni wokół tarasu. Wiele z nich dobrze radzi sobie na słonecznych stanowiskach, a ich ruch na wietrze daje efekt, którego nie zapewnią zwykłe byliny.
W suchszych miejscach dobrze sprawdzają się między innymi:
- kostrzewa sina,
- ostnica,
- rozplenica,
- miskanty sadzone w głębszej, lepiej przygotowanej glebie,
- trzcinnik.
Najmniej wymagają zwykle niższe trawy o sztywniejszych, węższych liściach. Miskanty są efektowne, ale w pierwszych sezonach po posadzeniu mogą potrzebować więcej wody niż rośliny typowo sucholubne. Warto sadzić je tam, gdzie ziemia nie przesycha błyskawicznie, ale nadal pozostaje przepuszczalna.
Trawy dobrze wyglądają w grupach. Pojedyncza kępa może ginąć na dużej rabacie, natomiast kilka roślin powtarzających się w różnych miejscach nadaje ogrodowi spójność.
Rośliny na suchą rabatę przy domu
Miejsca przy południowej ścianie domu bywają wyjątkowo trudne. Nagrzewa się tam elewacja, ziemia szybko traci wilgoć, a dodatkowo często pojawia się problem z ograniczoną ilością opadów docierających pod okap dachu.
Na takie stanowiska warto wybierać rośliny, które dobrze znoszą mocne słońce i okresowe przesuszenie. Dobry zestaw może składać się z lawendy, rozchodników, szałwii, kocimiętki, kostrzewy sinej i niskich traw ozdobnych.
Najlepiej unikać sadzenia tam gatunków, które wyglądają dobrze tylko przy stale wilgotnym podłożu. W cieniu domu mogą sobie radzić, ale przy południowej elewacji często szybko tracą jędrność i wymagają regularnego ratowania wodą.
Co sadzić w donicach na gorący taras
Donice nagrzewają się znacznie szybciej niż grunt, dlatego rośliny na tarasie są bardziej narażone na przesuszenie. W upalne dni podłoże w małym pojemniku może wyschnąć bardzo szybko, nawet jeśli rabaty w ogrodzie nadal wyglądają dobrze.
Do donic warto wybierać rośliny, które znoszą słońce i nie wymagają stale mokrej ziemi. Dobrze sprawdzają się:
- lawenda,
- rozchodniki,
- rojniki,
- ostnica,
- kostrzewa sina,
- pelargonie,
- lantana,
- zioła, takie jak tymianek, oregano i rozmaryn.
Ważne są nie tylko same rośliny, ale też wielkość pojemnika. Duża donica dłużej utrzymuje wilgoć i mniej się nagrzewa niż mała. Warto też zadbać o odpływ nadmiaru wody, bo rośliny odporne na suszę źle znoszą stałe zaleganie wilgoci przy korzeniach.
Jak przygotować rabatę, żeby rośliny rzeczywiście były odporne na suszę
Najlepsze gatunki nie poradzą sobie dobrze, jeśli zostaną posadzone w źle przygotowanej ziemi. W ogrodzie o ciężkim, gliniastym podłożu woda może stać przy korzeniach po deszczu, a potem powierzchnia zasycha i twardnieje jak skorupa.
Przed sadzeniem warto:
- usunąć chwasty i stare korzenie,
- rozluźnić ziemię na większej głębokości,
- poprawić przepuszczalność podłoża,
- nie przesadzać z żyzną, ciężką ziemią ogrodową,
- rozłożyć ściółkę ograniczającą parowanie wody.
Na rabatach sucholubnych dobrze sprawdza się żwir, grys lub drobny kamień. Taka warstwa ogranicza wzrost chwastów, pomaga utrzymać bardziej stabilną temperaturę podłoża i pasuje do charakteru roślin preferujących słońce.
Najczęstsze błędy przy sadzeniu roślin odpornych na suszę
Rośliny odporne na suszę często przegrywają nie z brakiem wody, lecz z błędami popełnionymi przy sadzeniu i późniejszej pielęgnacji.
Najczęściej problemem jest:
- zbyt ciężka i mokra gleba,
- sadzenie w cieniu zamiast na pełnym słońcu,
- częste, powierzchowne podlewanie,
- zbyt gęste rozmieszczenie roślin,
- nadmierne nawożenie,
- brak podlewania w pierwszych tygodniach po posadzeniu,
- wybieranie gatunków wyłącznie według wyglądu.
Powierzchowne podlewanie jest szczególnie zdradliwe. Woda dociera wtedy tylko do górnej warstwy ziemi, więc roślina tworzy płytki system korzeniowy i szybciej reaguje na późniejsze przesuszenie. Lepiej podlewać rzadziej, ale tak, aby wilgoć dotarła głębiej.
Prosty plan na rabatę, która przetrwa upalne lato
Jeśli ogród ma być łatwiejszy w utrzymaniu, nie trzeba od razu przebudowywać wszystkich rabat. Wystarczy zacząć od najbardziej nasłonecznionego fragmentu i stworzyć tam kompozycję z roślin o podobnych wymaganiach.
Najpierw wybierz miejsce, które najszybciej wysycha. Następnie popraw przepuszczalność ziemi i zaplanuj kilka powtarzających się gatunków. Zamiast sadzić po jednej roślinie z każdego rodzaju, lepiej połączyć większe grupy lawendy, traw, rozchodników i bylin kwitnących.
Taki ogród nie będzie wymagał codziennego ratowania konewką. Nadal trzeba go obserwować, szczególnie po posadzeniu, ale z czasem stanie się bardziej odporny na gorące lato, mniej wymagający i znacznie łatwiejszy do utrzymania w dobrej formie.
Zobacz także
