Sierpień bywa dla ogrodu trudniejszy niż początek lata. Wysokie temperatury, coraz dłuższe noce, dojrzewające owoce oraz pierwsze oznaki wyczerpania roślin sprawiają, że pielęgnacja musi łączyć podlewanie, zbiory, cięcie i przygotowania do końca sezonu. Dobrze zaplanowane prace pozwolą utrzymać ogród w dobrej kondycji bez wykonywania wszystkiego naraz.
Przygotowanie ogrodu na sierpień najlepiej rozpocząć od krótkiego przeglądu. Zamiast automatycznie podlewać i nawozić wszystkie rośliny, trzeba sprawdzić wilgotność gleby, stan liści, stabilność podpór oraz miejsca, w których woda po deszczu spływa zbyt szybko.
Od czego zacząć przygotowanie ogrodu na sierpień?
Pierwszy przegląd powinien objąć rośliny najbardziej podatne na skutki upałów i suszy. Są to przede wszystkim tegoroczne nasadzenia, rośliny w pojemnikach, warzywa, płytko korzeniące się byliny oraz krzewy rosnące przy nagrzewających się nawierzchniach.
Należy również sprawdzić:
- czy ściółka nadal osłania glebę,
- czy system nawadniający działa na całej długości,
- czy pod roślinami nie zalega woda,
- czy drzewa i krzewy nie mają uszkodzonych gałęzi,
- czy wysokie byliny nie wymagają podpór,
- czy dojrzałe warzywa i owoce nie pozostają zbyt długo na roślinach,
- czy na liściach nie pojawiły się plamy, nalot albo ślady żerowania.
Nie wszystkie żółknące liście oznaczają chorobę. Pojedyncze starsze liście mogą zamierać naturalnie, natomiast szybkie żółknięcie całej rośliny wymaga sprawdzenia wilgotności podłoża, korzeni i warunków stanowiska.
Podlewanie jest najważniejsze, ale częściej nie znaczy lepiej
W sierpniu największym zagrożeniem jest zarówno niedobór, jak i nadmiar wody. Codzienne, krótkie zraszanie powierzchni gleby może prowadzić do rozwoju płytkiego systemu korzeniowego. Roślina wygląda wtedy dobrze bezpośrednio po podlaniu, ale szybko więdnie podczas kolejnego gorącego dnia.
Lepszym rozwiązaniem jest podlewanie rzadsze, ale dokładniejsze. Woda powinna dotrzeć do strefy korzeniowej, a nie tylko zmoczyć wierzchnią warstwę ziemi. Przed uruchomieniem węża lub konewki trzeba odsunąć ściółkę i sprawdzić wilgotność kilka centymetrów pod powierzchnią.
Najlepszą porą jest wczesny ranek. Woda wolniej paruje, a liście przypadkowo zmoczone podczas podlewania mają czas wyschnąć. Wieczorne podlewanie również jest możliwe, jednak długie utrzymywanie wilgoci na liściach może sprzyjać rozwojowi części chorób grzybowych.
Które rośliny wymagają pierwszeństwa?
Podczas suszy wodę należy kierować przede wszystkim do roślin, które nie mogą jeszcze korzystać z głębszych zasobów gleby. Kolejność może wyglądać następująco:
- świeżo posadzone drzewa i krzewy,
- rośliny w donicach,
- warzywa w okresie kwitnienia i owocowania,
- młode byliny oraz truskawki,
- starsze rośliny wykazujące objawy niedoboru wody,
- trawnik.
Dojrzałe drzewa i dobrze ukorzenione krzewy zwykle znoszą krótkie okresy bez deszczu lepiej niż nowe nasadzenia. Jeżeli jednak susza trwa długo, również one wymagają głębokiego podlania obejmującego większą część strefy korzeniowej, a nie tylko miejsce bezpośrednio przy pniu.
Ściółka ograniczy straty wody
Warstwa kory, rozdrobnionych liści, kompostu lub innego materiału organicznego spowalnia wysychanie gleby i ogranicza rozwój chwastów. Jeżeli ściółka została rozwiana albo uległa rozkładowi, można ją uzupełnić.
Materiału nie należy usypywać w formie kopca wokół pni i łodyg. Stały kontakt wilgotnej ściółki z korą zwiększa ryzyko jej uszkodzenia. Niewielka wolna przestrzeń wokół nasady rośliny pozwala kontrolować jej stan i ułatwia dostęp powietrza.
Rabaty ozdobne potrzebują selektywnego porządkowania
W sierpniu wiele bylin i krzewów kończy kwitnienie, ale nie wszystkie przekwitłe kwiatostany trzeba natychmiast usuwać. U róż, dalii, pelargonii i części szałwii regularne usuwanie przekwitłych kwiatów może pobudzić powstawanie kolejnych pąków.
Niektóre kwiatostany można pozostawić. Jeżówki, rudbekie, przegorzany i trawy ozdobne zachowują dekoracyjny wygląd po zaschnięciu, a ich nasiona mogą być pokarmem dla ptaków. Pozostawienie wybranych roślin nie oznacza zaniedbania rabaty — wystarczy usuwać pędy chore, połamane i pokładające się na ścieżkach.
Wysokie dalie, mieczyki i późno kwitnące byliny trzeba sprawdzić po burzach. Luźne przywiązanie do podpory chroni pędy przed złamaniem, ale nie powinno ich ściskać ani ocierać.
Jak przycinać lawendę po kwitnieniu?
Lawendę można lekko przyciąć po zakończeniu kwitnienia. Usuwa się zaschnięte kwiatostany oraz niewielką część zielonych przyrostów, nadając roślinie zwarty kształt.
Nie należy ciąć głęboko w stare, pozbawione liści drewno. Lawenda może mieć problem z wypuszczeniem nowych pędów z takiego miejsca. Mocne cięcie wykonane pod koniec lata dodatkowo zwiększa ryzyko osłabienia rośliny przed zimą.
Z żywopłotem i krzewami nie należy się spieszyć
Sierpień jest często wskazywany jako termin ostatniego formowania części żywopłotów. Nie oznacza to jednak, że każdy żywopłot można automatycznie przyciąć. Przed rozpoczęciem prac trzeba dokładnie sprawdzić, czy w gałęziach nie znajdują się zajęte gniazda ptaków.
Jeżeli są obecne, cięcie należy odłożyć. Zabronione może być nie tylko niszczenie gniazd, lecz także płoszenie ptaków w miejscu rozrodu i wychowu młodych.
Latem najlepiej ograniczyć się do lekkiego cięcia formującego gatunków, które dobrze je znoszą. Mocne odmładzanie starych krzewów lepiej przeprowadzić w terminie właściwym dla konkretnego gatunku. Przypadkowe skrócenie wszystkich roślin może pozbawić ogród kwiatów w następnym sezonie, ponieważ część krzewów zawiązuje pąki na starszych pędach.
Trawnik w sierpniu nie zawsze powinien być idealnie zielony
Podczas upałów trawa rośnie wolniej i może przechodzić w stan spoczynku. Blade lub lekko brązowiejące źdźbła nie zawsze oznaczają trwałe uszkodzenie. Często trawnik odzyskuje kolor po powrocie deszczu i niższych temperatur.
W gorącym okresie lepiej ustawić kosiarkę wyżej i nie ścinać dużej części źdźbeł jednorazowo. Dłuższa trawa osłania glebę, ogranicza parowanie i lepiej znosi suszę. Jeżeli murawa wyraźnie przestała rosnąć, koszenie można odłożyć.
Nie należy przeprowadzać intensywnej wertykulacji, napowietrzania ani dosiewania podczas suszy i upałów. Takie prace mają większą szansę powodzenia pod koniec sierpnia lub we wrześniu, gdy temperatura spadnie, a gleba będzie wilgotna. Termin trzeba dostosować do aktualnej pogody, a nie tylko daty w kalendarzu.
Kiedy podlewać trawnik?
Podlewanie ma sens, gdy właściciel chce utrzymać aktywny wzrost trawy i może dostarczać wodę regularnie. Codzienne lekkie zraszanie nie jest dobrym rozwiązaniem. Lepsze jest dokładne nawodnienie pozwalające wilgoci wniknąć głębiej.
Jeżeli trawnik nie jest intensywnie użytkowany, można zaakceptować czasowe przesuszenie. W pierwszej kolejności należy chronić młodą murawę, miejsca dosiewane oraz trawę rosnącą na płytkiej, szybko wysychającej glebie.
W warzywniku zaczyna się okres intensywnych zbiorów
Dojrzałe ogórki, cukinie, fasolkę, pomidory i inne warzywa trzeba zbierać regularnie. Pozostawianie przerośniętych owoców może ograniczać tworzenie kolejnych i niepotrzebnie obciążać roślinę.
Cukinie najlepiej zbierać, zanim osiągną bardzo duże rozmiary. Ogórki trzeba kontrolować nawet co kilka dni, ponieważ szybko przerastają. Fasolkę szparagową zbiera się, zanim strąki staną się twarde i włókniste.
Uszkodzone, gnijące lub chore owoce należy usuwać. Nie powinny pozostawać na grządkach, ponieważ mogą być miejscem rozwoju chorób i szkodników.
Pomidory wymagają regularności, a nie ciągłych zmian
Najważniejsze jest utrzymanie możliwie równomiernej wilgotności gleby. Długie przesuszenie, po którym następuje obfite podlanie, może sprzyjać pękaniu owoców i pogarszać kondycję roślin.
Trzeba regularnie kontrolować dolne liście, zwłaszcza jeżeli dotykają ziemi albo pojawiają się na nich niepokojące plamy. Usuwa się przede wszystkim liście chore, mocno uszkodzone i utrudniające przewiew. Jednorazowe pozbawienie rośliny dużej części zdrowego ulistnienia może ograniczyć fotosyntezę i narazić owoce na poparzenia.
W drugiej połowie sierpnia można rozważyć ogławianie wysoko rosnących odmian pomidorów, aby roślina skierowała energię na dojrzewanie już zawiązanych owoców. Termin zależy od regionu, pogody i sposobu uprawy. Zabiegu nie wykonuje się automatycznie u odmian samokończących.
Co można wysiać w sierpniu?
Puste miejsce po zebranych warzywach nie musi pozostawać niewykorzystane. W sierpniu można rozpocząć uprawę gatunków przeznaczonych na jesienny zbiór. Termin siewu trzeba dopasować do odmiany, długości okresu wegetacji oraz lokalnej pogody.
Do wysiewu mogą nadawać się:
- rzodkiewka,
- roszponka,
- rukola,
- koper,
- sałaty liściowe,
- szpinak,
- niektóre odmiany rzepy i kapust azjatyckich.
Rzodkiewkę i szpinak lepiej wysiewać, gdy największe upały zaczną ustępować. Przy wysokiej temperaturze gleby wschody mogą być słabsze, a rośliny szybciej wybijać w pędy kwiatostanowe.
Przed siewem należy usunąć resztki poprzedniej uprawy, lekko spulchnić ziemię i podlać grządkę. Nasion nie powinno się umieszczać w zupełnie suchej, mocno nagrzanej glebie.
Poplon zamiast kolejnej uprawy
Jeżeli z grządki nie będą już zbierane warzywa, można wysiać rośliny przeznaczone na zielony nawóz. Gatunek trzeba dobrać do terminu, rodzaju gleby i wcześniej uprawianych roślin.
Nie każdy poplon powinien pochodzić z tej samej rodziny co warzywa rosnące wcześniej lub planowane na następny sezon. Powtarzanie roślin kapustowatych na tej samej grządce może zwiększać ryzyko utrzymywania się charakterystycznych dla nich chorób i szkodników.
W sadzie liczy się zbiór i właściwe rozpoznanie pędów
Gałęzie obciążone owocami mogą wymagać podparcia. Podpora powinna mieć szerokie miejsce styku z gałęzią, aby nie uszkadzała kory. Owoców nie należy pozostawiać do momentu, w którym zaczną masowo spadać i gnić pod drzewem.
Opadłe, zdrowe owoce można wykorzystać możliwie szybko. Egzemplarze z oznakami zgnilizny, rozległymi plamami albo obecnością szkodników trzeba systematycznie zbierać i usuwać zgodnie z zasadami bezpiecznego zagospodarowania resztek roślinnych.
Jak ciąć maliny po owocowaniu?
U malin owocujących latem usuwa się przy ziemi pędy, które już wydały owoce. Zazwyczaj można je rozpoznać po resztkach owocostanów i bardziej zdrewniałym wyglądzie. Młode, zdrowe pędy pozostawia się, ponieważ to na nich pojawi się plon w kolejnym sezonie.
Malin jesiennych nie należy ciąć w ten sam sposób w środku ich okresu owocowania. Różnica pomiędzy typami malin ma kluczowe znaczenie — pomylenie pędów może pozbawić krzewy przyszłego plonu.
Po zakończeniu zbioru truskawek można usunąć mocno uszkodzone i chore liście, spulchnić przestrzeń między roślinami oraz zdecydować, które rozłogi pozostawić. Ukorzenione, zdrowe sadzonki mogą posłużyć do odnowienia plantacji, ale nie należy dopuszczać, aby wszystkie rozłogi rosły bez kontroli i nadmiernie zagęszczały grządkę.
Z nawożeniem trzeba zachować ostrożność
Roślina więdnąca podczas upału nie zawsze potrzebuje nawozu. Częściej problemem jest sucha gleba, przegrzanie korzeni albo uszkodzenie systemu korzeniowego. Podanie nawozu do przesuszonego podłoża może dodatkowo pogorszyć sytuację.
Pod koniec lata nie powinno się bez wyraźnej potrzeby stosować nawozów z dużą zawartością azotu do drzew, krzewów i bylin. Intensywny wzrost młodych pędów może utrudnić ich przygotowanie do chłodniejszej części roku.
Inaczej traktuje się rośliny sezonowe w donicach, które nadal intensywnie kwitną i są regularnie podlewane. W ich przypadku można kontynuować dokarmianie zgodnie z wymaganiami konkretnego gatunku oraz instrukcją stosowanego preparatu. Większa dawka nie przyspieszy bezpiecznie kwitnienia i może uszkodzić korzenie.
Choroby i szkodniki trzeba rozpoznać przed zastosowaniem preparatu
Sierpniowe ciepło i wilgotne noce mogą sprzyjać rozwojowi chorób. Kontrola powinna obejmować obie strony liści, nasady pędów oraz owoce. Pojedyncze chore części najlepiej usuwać na bieżąco, zanim problem obejmie większą powierzchnię.
Nie każdy biały nalot, plama albo zwinięty liść ma tę samą przyczynę. Objawy mogą wynikać z choroby grzybowej, obecności szkodników, oparzenia słonecznego, suszy lub niedoboru składników. Przypadkowe opryskiwanie bez rozpoznania problemu może być nieskuteczne i zaszkodzić pożytecznym organizmom.
Narzędzia używane do cięcia chorych roślin trzeba oczyścić przed przejściem do kolejnych egzemplarzy. Mocno porażonych części nie należy umieszczać w zwykłym kompoście, jeżeli nie ma pewności, że zachodzący w nim proces unieszkodliwi patogen.
Oczko wodne i kompostownik również wymagają kontroli
Podczas upałów poziom wody w oczku może szybko spadać. Wodę należy uzupełniać stopniowo, unikając gwałtownej zmiany temperatury i parametrów całego zbiornika. Trzeba również usuwać obumarłe fragmenty roślin oraz nadmiar glonów, ale nie przeprowadzać radykalnego czyszczenia całego oczka w środku sezonu.
W małym, silnie nagrzewającym się zbiorniku może spadać ilość tlenu. Niepokojącym sygnałem są ryby utrzymujące się tuż przy powierzchni i chwytające powietrze. Pomocne może być zwiększenie ruchu wody oraz zacienienie części lustra przez rośliny wodne.
Kompost w czasie suszy może stać się zbyt suchy i przestać się rozkładać. Po ściśnięciu materiał powinien być lekko wilgotny, ale nie ociekać wodą. Suche resztki trzeba przeplatać bardziej wilgotnymi i co pewien czas napowietrzyć pryzmę.
Jak przygotować ogród przed sierpniowym wyjazdem?
Największym błędem jest bardzo obfite podlanie wszystkich roślin tuż przed wyjazdem i pozostawienie ich bez opieki przez kilkanaście dni. Jednorazowa duża ilość wody nie zastąpi regularnego nawadniania, szczególnie w przypadku donic.
Przed urlopem należy:
- sprawdzić prognozę pogody,
- dokładnie podlać rośliny wymagające stałej wilgotności,
- przenieść część donic w miejsce osłonięte przed południowym słońcem,
- ustawić pojemniki blisko siebie, aby wolniej się nagrzewały,
- usunąć przekwitłe kwiaty oraz dojrzałe owoce,
- napełnić zbiornik systemu nawadniającego,
- sprawdzić drożność kroplowników,
- poprosić zaufaną osobę o kontrolę ogrodu podczas dłuższej nieobecności.
Automatyczne nawadnianie trzeba uruchomić próbnie kilka dni przed wyjazdem. Pozwoli to wykryć zatkane kroplowniki, nieszczelności i miejsca, do których woda nie dociera.
Plan prac na cztery tygodnie sierpnia
| Termin | Najważniejsze zadania |
|---|---|
| Początek sierpnia | kontrola podlewania, zbiory warzyw i owoców, podparcie wysokich roślin |
| Pierwsza połowa miesiąca | usuwanie przekwitłych kwiatów, lekkie cięcie lawendy, porządkowanie truskawek |
| Druga połowa miesiąca | siew rzodkiewki, szpinaku i roszponki, ocena potrzeby renowacji trawnika |
| Koniec sierpnia | przygotowanie pustych grządek, planowanie jesiennych nasadzeń, kontrola instalacji i narzędzi |
Kalendarz trzeba traktować jako plan orientacyjny. Podczas fali upałów pierwszeństwo ma podlewanie i ochrona roślin przed stresem. Cięcie, sadzenie oraz prace przy trawniku można przesunąć do czasu pojawienia się chłodniejszych i bardziej wilgotnych dni.
Najlepiej przygotowany ogród na sierpień nie jest idealnie przycięty ani intensywnie nawożony. To ogród, w którym gleba nie przesycha gwałtownie, plony są zbierane na czas, chore części roślin nie pozostają na rabatach, a większe prace są dostosowane do pogody. Dzięki temu końcówka lata staje się okresem dalszych zbiorów i kwitnienia, a nie walki ze skutkami pochopnych zabiegów.
Zobacz także
