Róże potrafią dobrze znosić zimę, ale wiele zależy od odmiany, stanowiska i sposobu zabezpieczenia. Największym błędem jest okrywanie ich zbyt wcześnie albo stosowanie materiałów, które zatrzymują wilgoć i ograniczają przepływ powietrza. Dobre przygotowanie róż do zimy nie polega więc na szczelnym „opakowaniu” całej rośliny, lecz na ochronie najbardziej wrażliwych miejsc w odpowiednim momencie.
Najczęściej sprawdza się połączenie kopczykowania podstawy krzewu z lekkim zabezpieczeniem pędów. Inaczej postępuje się jednak z różą rabatową, inaczej z pienną, a jeszcze inaczej z pnącą lub uprawianą w donicy.
Kiedy zabezpieczać róże na zimę?
Nie należy robić tego przy pierwszych chłodniejszych nocach.
Róże powinny mieć czas na naturalne zakończenie wegetacji i zahartowanie się przed zimą. Zbyt wczesne okrycie może zatrzymywać ciepło i wilgoć wokół pędów, co sprzyja ich zaparzaniu oraz rozwojowi chorób.
Najlepszym momentem jest zwykle okres po pierwszych wyraźnych przymrozkach, gdy chłodna pogoda zaczyna się utrzymywać, a ziemia nie jest jeszcze całkowicie zamarznięta.
Nie warto kierować się konkretną datą w kalendarzu. Jesień w Polsce potrafi wyglądać zupełnie inaczej w zależności od regionu i roku.
Prosty test przed okrywaniem
Jeżeli w ciągu dnia nadal regularnie występują dodatnie, stosunkowo wysokie temperatury, a nocne przymrozki pojawiły się tylko raz, zwykle nie ma potrzeby natychmiastowego zakładania grubych osłon.
Lepiej poczekać na bardziej stabilne ochłodzenie.
Kopczykowanie róż — najważniejszy element zimowego zabezpieczenia
W przypadku wielu róż rabatowych i wielkokwiatowych podstawowym sposobem ochrony jest usypanie kopczyka wokół nasady krzewu.
Najczęściej stosuje się warstwę ziemi o wysokości około 20 cm.
Jej zadaniem jest ochrona dolnych części pędów oraz miejsca szczepienia, które u wielu odmian jest szczególnie podatne na przemarzanie.
Do wykonania kopczyka można wykorzystać między innymi:
- ziemię ogrodową,
- kompostową ziemię dobrej jakości,
- mieszankę ziemi i kory,
- odpowiednio przygotowany materiał organiczny.
Nie warto wybierać ciężkiej, mokrej masy, która po opadach zamieni się w zwartą bryłę.
Czy można kopczykować róże ziemią zebraną tuż obok krzewu?
Technicznie jest to możliwe, ale nie jest najlepszym rozwiązaniem.
Zbierając dużą ilość ziemi bezpośrednio z otoczenia róży, można odsłonić fragmenty systemu korzeniowego, które właśnie miały zostać zabezpieczone.
Lepszym rozwiązaniem jest przyniesienie dodatkowej ziemi z innego miejsca ogrodu.
To drobny szczegół, który często decyduje o tym, czy kopczyk rzeczywiście chroni korzenie, czy tylko przesuwa problem kilka centymetrów dalej.
Czy całą różę trzeba owijać agrowłókniną?
Nie zawsze.
W wielu przypadkach dobrze wykonany kopczyk przy podstawie jest najważniejszym zabezpieczeniem. Osłona części nadziemnej przydaje się przede wszystkim przy bardziej wrażliwych odmianach, młodych krzewach oraz roślinach narażonych na silny, wysuszający wiatr.
Jeżeli stosowana jest agrowłóknina, powinna być przeznaczona do zimowego okrywania roślin i założona luźno.
Materiał zawiera linki afiliacyjne. Możemy otrzymać prowizję za zakup dokonany po przejściu przez taki link. Nie wpływa to na cenę produktu dla kupującego.
Do zabezpieczania większej liczby krzewów może przydać się na przykład Agrimpex agrowłóknina zimowa P50 1,6 × 10 m. Biała włóknina o gramaturze 50 g/m² jest przeznaczona między innymi do ochrony róż i innych roślin zimujących w gruncie.
Nie trzeba jednak owijać krzewu wieloma ciasnymi warstwami. Materiał ma ograniczać działanie mroźnego wiatru, a jednocześnie pozostawiać roślinie możliwość wymiany powietrza.
Dlaczego folia nie nadaje się do okrywania róż?
Zwykła folia jest szczelna i bardzo łatwo zatrzymuje wilgoć.
Przy słonecznej pogodzie temperatura pod nią może szybko wzrastać, a nocą gwałtownie spadać. Takie warunki nie przypominają stabilnej zimowej osłony.
Jeszcze większym problemem może być skraplanie się wody na powierzchni folii.
Dlatego do ochrony róż znacznie lepiej nadają się materiały przepuszczające powietrze, takie jak biała agrowłóknina zimowa, juta czy mata słomiana.
Kaptur z agrowłókniny — kiedy może być wygodniejszy?
Przy pojedynczych, niewielkich krzewach nie zawsze opłaca się rozwijać cały arkusz włókniny.
W takiej sytuacji wygodny może być gotowy kaptur ochronny zakładany na roślinę od góry.
Przykładem jest Rolmarket kaptur ochronny z agrowłókniny 80 × 80 cm. Taka osłona ma ściągacz i może być przydatna szczególnie tam, gdzie zabezpieczanych jest kilka oddzielnych krzewów.
Trzeba tylko pilnować, aby kaptur nie był zbyt ciasny i nie zgniatał pędów.
Czy przycinać róże przed zimą?
Silnego cięcia lepiej nie wykonywać jesienią.
Główne cięcie wielu róż przeprowadza się wiosną, gdy łatwiej ocenić, które pędy rzeczywiście przetrwały zimę.
Jesienią można natomiast usunąć:
- pędy chore,
- fragmenty uszkodzone,
- pędy złamane,
- części rośliny utrudniające bezpieczne założenie osłony.
Bardzo długie pędy można w razie potrzeby skrócić w ograniczonym zakresie, szczególnie jeśli wiatr mocno nimi porusza.
Nie ma jednak sensu radykalnie ciąć całego krzewu tylko po to, aby łatwiej zmieścił się pod agrowłókniną.
Co zrobić z liśćmi przed zimą?
Jeżeli róża nadal ma zdrowe liście, nie trzeba obsesyjnie usuwać każdego z nich.
Inaczej wygląda sytuacja z liśćmi porażonymi przez choroby.
Liście z widocznymi plamami, przebarwieniami lub objawami infekcji lepiej usunąć z rośliny i z powierzchni rabaty.
Pozostawienie dużej ilości chorego materiału pod krzewem może sprzyjać przetrwaniu patogenów do kolejnego sezonu.
Dobrze jest również posprzątać opadłe liście wokół rośliny przed usypaniem kopczyka.
Jak zabezpieczyć róże rabatowe i wielkokwiatowe?
W przypadku typowych róż ogrodowych schemat jest stosunkowo prosty.
Najpierw usuwa się chore części rośliny i oczyszcza rabatę.
Następnie po ustabilizowaniu się chłodniejszej pogody usypuje się kopczyk u podstawy krzewu.
Przy odmianach bardziej wrażliwych lub rosnących na odsłoniętym stanowisku można dodatkowo luźno osłonić pędy agrowłókniną.
To zwykle wystarcza.
Nie ma potrzeby tworzenia kilku warstw różnych materiałów tylko dlatego, że zapowiadana jest zima.
Jak zabezpieczyć róże pnące?
Róże pnące wymagają trochę innego podejścia.
Najważniejsza jest ochrona podstawy krzewu, dlatego również tutaj warto wykonać kopczyk.
Młode i elastyczne pędy można czasami ostrożnie odpiąć od podpory i ułożyć bliżej ziemi, a następnie zabezpieczyć włókniną, słomą lub gałązkami drzew iglastych.
Nie należy jednak robić tego na siłę.
Starsze pędy mogą być grube i kruche. Próba mocnego wygięcia ich przed zimą może zakończyć się złamaniem całej gałęzi.
W przypadku rozrośniętych róż pozostających na pergoli czy kratownicy bezpieczniej jest osłonić je bez zdejmowania z podpory.
Jak zabezpieczyć różę pienną?
Róże pienne są bardziej wymagające, ponieważ ich miejsce szczepienia znajduje się wysoko nad ziemią.
To oznacza, że zwykły kopczyk nie zabezpiecza najważniejszego punktu rośliny.
W przypadku młodych, elastycznych egzemplarzy stosuje się czasem ostrożne przyginanie korony do ziemi i zabezpieczanie jej materiałem izolacyjnym.
Starszych róż o sztywnym pniu nie wolno jednak zginać na siłę.
Bezpieczniejszym rozwiązaniem bywa dokładne zabezpieczenie korony przepuszczającym powietrze materiałem.
Kaptur lub włóknina powinny objąć przede wszystkim miejsce szczepienia i dolną część korony.
Róże w donicach — ochrona korzeni jest ważniejsza niż pędów
Rośliny rosnące w gruncie korzystają z naturalnej izolacji ziemi.
Doniczka tej ochrony nie zapewnia.
Bryła korzeniowa znajdująca się w pojemniku może przemarzać znacznie szybciej niż korzenie tej samej róży posadzonej na rabacie.
Dlatego sam kaptur założony na pędy może być niewystarczający.
Najlepiej przenieść donicę w miejsce:
- osłonięte od wiatru,
- położone przy ścianie budynku,
- nienarażone na intensywne zimowe słońce,
- zabezpieczone przed bezpośrednim kontaktem z bardzo zimnym podłożem.
Pojemnik można dodatkowo otulić materiałem izolującym.
Przy dużych donicach sprawdzają się między innymi maty kokosowe. W sprzedaży dostępna jest na przykład mata kokosowa 50 cm × 2 m o gramaturze 800 g/m², którą można wykorzystać do osłonięcia pojemnika lub strefy korzeniowej.
Czy róże trzeba podlewać przed zimą?
Jeżeli jesień jest sucha, nie warto dopuścić do tego, aby róże weszły w zimę z całkowicie przesuszoną glebą.
Nie oznacza to jednak regularnego intensywnego podlewania tuż przed mrozem.
Chodzi raczej o utrzymanie normalnej wilgotności podłoża i niedopuszczenie do długotrwałego przesuszenia.
Szczególnie dotyczy to roślin w pojemnikach, które znacznie szybciej tracą wodę niż róże rosnące bezpośrednio w gruncie.
Czy nawozić róże jesienią?
Późną jesienią nie powinno się pobudzać róż do intensywnego wzrostu nawozami o wysokiej zawartości azotu.
Młode, miękkie pędy nie zdążą odpowiednio zdrewnieć przed zimą i mogą być bardziej podatne na mróz.
Jesienne przygotowanie rośliny powinno raczej pomagać jej zakończyć sezon niż zachęcać do produkowania nowych przyrostów.
Najczęstsze błędy przy zabezpieczaniu róż
Okrywanie za wcześnie
Przy temperaturach wyraźnie powyżej zera gruba osłona może bardziej zaszkodzić niż pomóc.
Szczelne owijanie folią
Ogranicza wymianę powietrza i zwiększa ryzyko gromadzenia się wilgoci.
Kopczyk ze zbyt mokrego materiału
Po przemarznięciu może utworzyć ciężką i zwartą bryłę.
Mocne cięcie jesienią
Większość właściwego cięcia lepiej pozostawić na wiosnę.
Zabezpieczenie tylko górnej części róży
W przypadku wielu odmian kluczowe jest miejsce szczepienia i nasada pędów.
Ignorowanie doniczki
W uprawie pojemnikowej najbardziej narażony na mróz może być system korzeniowy.
Jak zabezpieczyć różę na zimę krok po kroku?
Najpierw usuń chore liście i uszkodzone pędy.
Potem uporządkuj ziemię pod krzewem, aby nie pozostawiać dużej ilości porażonego materiału roślinnego.
Po pojawieniu się stabilniejszych przymrozków usyp przy podstawie róży kopczyk o wysokości około 20 cm.
Jeżeli odmiana jest bardziej wrażliwa albo stanowisko bardzo wietrzne, osłoń również część nadziemną białą agrowłókniną.
W przypadku róży piennej szczególną uwagę poświęć miejscu szczepienia znajdującemu się w koronie.
Przy różach w donicach zabezpiecz przede wszystkim pojemnik i system korzeniowy.
Kiedy zdjąć zabezpieczenia na wiosnę?
Nie warto zdejmować wszystkiego podczas pierwszego ciepłego weekendu.
Wiosenna pogoda często przynosi kilka ciepłych dni, po których wracają nocne przymrozki.
Osłony najlepiej zdejmować stopniowo.
Najpierw można poluzować lub zdjąć agrowłókninę z części nadziemnej, a kopczyk rozgarnąć później, gdy ryzyko silniejszych przymrozków będzie już niewielkie.
Dobrze robić to podczas pochmurnej pogody, aby pędy po kilku miesiącach pod osłoną nie zostały nagle wystawione na intensywne słońce.
Róże nie potrzebują zimą szczelnego kokonu. Znacznie skuteczniejsze jest zabezpieczenie właściwego miejsca, zastosowanie przewiewnych materiałów i wybranie odpowiedniego momentu. W większości ogrodów dobrze wykonany kopczyk u podstawy oraz rozsądna osłona najbardziej wrażliwych pędów dają lepszy efekt niż grube, zakładane zbyt wcześnie warstwy ochronne.
Zobacz także
