Najlepszy letni termin sadzenia truskawek przypada zwykle od końca lipca do pierwszej połowy sierpnia. Rośliny mają wtedy dość czasu, aby ukorzenić się przed zimą i zawiązać pąki kwiatowe na kolejny sezon. Dokładną datę trzeba jednak dopasować do rodzaju sadzonek, pogody oraz wilgotności gleby.
Dlaczego letni termin jest tak korzystny?
Truskawki zaczynają przygotowywać przyszłoroczne plony jeszcze w bieżącym sezonie. Posadzone odpowiednio wcześnie rozbudowują system korzeniowy, tworzą nowe liście i rozwijają koronę, w której powstają pąki kwiatowe.
Różnica między sadzeniem na początku a pod koniec sierpnia może być wyraźna. Później posadzone rośliny często przeżywają zimę, ale w kolejnym roku owocują słabiej. Mają mniej czasu na regenerację po przesadzeniu i gorzej znoszą okresy suszy lub wczesne jesienne chłody.
Letnie sadzenie daje również możliwość szybkiej oceny stanowiska. Jeśli któraś sadzonka się nie przyjmie, można ją wymienić, zanim nadejdą chłodne noce.
Najlepszy termin zależy od rodzaju sadzonek
Przed wyznaczeniem daty trzeba sprawdzić, z jakim materiałem sadzeniowym mamy do czynienia. Inaczej postępuje się z truskawkami w doniczkach, inaczej ze świeżymi sadzonkami wykopanymi z rozłogów, a jeszcze inaczej z sadzonkami frigo.
| Rodzaj sadzonki | Najlepszy termin letni | Najważniejsza zasada |
|---|---|---|
| Doniczkowana | koniec lipca–pierwsza połowa sierpnia | bryła korzeniowa nie może przeschnąć |
| Zielona, z odkrytym korzeniem | druga połowa lata, natychmiast po wykopaniu lub zakupie | korzenie trzeba chronić przed słońcem i wysychaniem |
| Frigo | wiosna i początek lata, najpóźniej zwykle do połowy sierpnia | późne sadzenie osłabia przygotowanie roślin do zimy |
Sadzonki doniczkowane
To najbezpieczniejszy wybór do ogrodu i na działkę. Rozwinięta bryła korzeniowa ogranicza stres po przesadzeniu, dlatego rośliny dobrze przyjmują się również latem.
Najlepsze rezultaty daje posadzenie ich od końca lipca do około połowy sierpnia. Zabieg można wykonać także później, lecz prawdopodobieństwo obfitego plonu w kolejnym sezonie stopniowo maleje.
Dobra sadzonka powinna mieć zdrowe, jędrne liście oraz korzenie widoczne przy ściankach doniczki. Należy odrzucić rośliny z zaschniętym środkiem, plamami na liściach, pleśnią lub nieprzyjemnym zapachem podłoża.
Sadzonki zielone z odkrytym korzeniem
Świeże sadzonki pobierane z rozłogów powinny trafić do gruntu możliwie szybko. Kilka godzin spędzonych z odsłoniętymi korzeniami na słońcu może znacząco pogorszyć ich kondycję.
Jeżeli nie można posadzić ich od razu, korzenie należy osłonić wilgotnym materiałem i umieścić rośliny w chłodnym, zacienionym miejscu. Takie przechowywanie powinno trwać jak najkrócej. Moczenie całych sadzonek w wiadrze przez wiele godzin nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ ogranicza korzeniom dostęp do tlenu.
Sadzonki frigo
Sadzonki frigo są wykopywane w okresie spoczynku i przechowywane w niskiej temperaturze. Najczęściej sadzi się je wiosną lub na początku lata. W sprzyjających warunkach niektóre z nich mogą zaowocować już około siedmiu–ośmiu tygodni po posadzeniu, ale termin i wielkość zbioru zależą od klasy sadzonki, odmiany oraz pielęgnacji.
Sadzenia frigo nie należy bez potrzeby przesuwać na koniec lata. Praktyczną granicą jest zwykle połowa sierpnia. Rośliny umieszczone w gruncie później mogą nie zdążyć odpowiednio się rozkrzewić i przygotować do zimy.
Czy można sadzić truskawki podczas upału?
Temperatura i wilgotność gleby są równie ważne jak data w kalendarzu. Sadzenie w południe, gdy temperatura przekracza 30°C, zwiększa utratę wody przez liście i korzenie. Nawet zdrowe rośliny mogą wtedy zwiędnąć w ciągu kilku godzin.
Najlepiej wybrać pochmurny, spokojny dzień albo wykonać pracę wieczorem. Gleba powinna być lekko wilgotna, ale nie rozmoknięta. Jeżeli ziemia jest sucha na głębokości kilku centymetrów, grządkę dobrze jest podlać dzień przed sadzeniem.
W czasie długiej fali upałów rozsądniejsze może być przesunięcie prac o kilka dni. Nie należy jednak czekać tygodniami na idealną pogodę, szczególnie gdy sadzonki mają odkryte korzenie.
Jak przygotować stanowisko pod truskawki?
Truskawki najlepiej owocują w miejscu słonecznym, osłoniętym od silnego wiatru i niezagrożonym zastojami wody. W cieniu rośliny wytwarzają mniej owoców, a liście dłużej pozostają wilgotne po deszczu, co sprzyja chorobom.
Przed sadzeniem należy:
- usunąć perz, powój i inne chwasty wieloletnie,
- spulchnić ziemię na głębokość około 20–25 cm,
- rozbić duże bryły i wyrównać powierzchnię,
- wzbogacić słabą glebę dojrzałym kompostem,
- podlać przesuszone podłoże.
Świeżego obornika nie powinno się stosować bezpośrednio przed sadzeniem. Może uszkodzić młode korzenie, sprzyjać nadmiernemu wzrostowi liści i zwiększać zasolenie podłoża. Materię organiczną najlepiej wymieszać z ziemią wcześniej albo użyć dobrze rozłożonego kompostu.
Nowej plantacji lepiej nie zakładać bezpośrednio po starych truskawkach. W podłożu mogą pozostawać patogeny i szkodniki związane z tą uprawą. Problematyczne bywa również stanowisko po ziemniakach lub pomidorach, szczególnie jeśli rośliny wcześniej chorowały.
Jak prawidłowo posadzić truskawki?
Najczęstszą przyczyną niepowodzeń nie jest niewłaściwy termin, lecz błędna głębokość sadzenia. Serce rośliny, czyli miejsce, z którego wyrastają młode liście, powinno znajdować się na poziomie powierzchni gleby.
Jeżeli zostanie zakopane, może zacząć gnić. Gdy znajdzie się zbyt wysoko, odsłonięte korzenie szybko przeschną.
Sadzenie krok po kroku
- Wyznacz rzędy i miejsca dla poszczególnych roślin.
- Wykop dołek na tyle głęboki, aby korzenie mieściły się bez zawijania.
- Wyjmij sadzonkę z doniczki lub rozłóż korzenie pionowo w dołku.
- Ustaw serce truskawki dokładnie na poziomie gruntu.
- Zasyp korzenie i delikatnie dociśnij ziemię.
- Podlej każdą roślinę bezpośrednio przy podstawie.
- Po wsiąknięciu wody sprawdź, czy sadzonka nie osiadła zbyt głęboko.
Korzeni nie należy wciskać do zbyt płytkiego otworu. Zagięte ku górze gorzej pobierają wodę i wolniej się regenerują. W przypadku bardzo długich korzeni lepiej wykopać głębszy dołek niż układać je poziomo.
Jakie odstępy zachować?
W przydomowej uprawie sprawdza się rozstaw około 25–30 cm między roślinami oraz 60–80 cm między rzędami. Silnie rosnące odmiany potrzebują więcej miejsca, natomiast kompaktowe można posadzić nieco gęściej.
Zbyt małe odstępy początkowo wyglądają oszczędnie, ale po rozrośnięciu się truskawek powodują problemy:
- liście wolniej wysychają po deszczu,
- łatwiej rozwijają się choroby grzybowe,
- owoce częściej dotykają wilgotnej ziemi,
- trudniej usuwać chwasty i kontrolować rozłogi,
- rośliny konkurują o wodę oraz składniki pokarmowe.
Jeśli truskawki mają pozostać na stanowisku przez kilka lat, należy uwzględnić ich przyszły rozrost, a nie tylko wielkość świeżo kupionych sadzonek.
Pielęgnacja przez pierwsze tygodnie
Pierwsze dwa–trzy tygodnie po posadzeniu decydują o powodzeniu uprawy. Podłoże powinno pozostawać umiarkowanie wilgotne. Krótkie, powierzchowne zraszanie nie wystarcza, ponieważ woda nie dociera do głębszych części bryły korzeniowej.
Lepiej podlewać rzadziej, ale dokładniej. Strumień należy kierować na ziemię, a nie na liście. Najlepszą porą jest ranek, gdy rośliny mogą wyschnąć przed nocą.
Dobrym sygnałem jest pojawienie się nowego liścia w środku rozety. Oznacza to, że sadzonka rozpoczęła wzrost. Rośliny, które pozostają zwiędnięte, brązowieją lub łatwo wychodzą z ziemi, trzeba sprawdzić i w razie potrzeby wymienić.
Po posadzeniu można rozłożyć ściółkę ze słomy albo innego przepuszczalnego materiału. Ograniczy parowanie wody i rozwój chwastów. Ściółka nie może jednak przykrywać serca truskawki.
Nowe rozłogi najlepiej usuwać, aby roślina kierowała energię na ukorzenianie. W przypadku słabych, późno posadzonych sadzonek podobnie postępuje się z pojawiającymi się kwiatami.
Najczęstsze błędy przy letnim sadzeniu
Kupowanie sadzonek przed przygotowaniem grządki
Rośliny czekające kilka dni w nagrzanych doniczkach szybko tracą wodę. Najpierw należy przygotować stanowisko, a dopiero później przywieźć materiał sadzeniowy.
Zakopywanie serca rośliny
Głębokie sadzenie nie chroni truskawki przed suszą. Zwiększa natomiast ryzyko gnicia środka rozety i zamierania młodych liści.
Sadzenie w suchej ziemi
Podlanie wyłącznie powierzchni po zakończeniu pracy może nie wystarczyć. Wysuszona gleba odbiera wodę z bryły korzeniowej, zanim sadzonka zdąży się przyjąć.
Nadmierne podlewanie
Truskawki potrzebują wilgoci, lecz nie tolerują długotrwałego zalania. W ciężkiej, nieprzepuszczalnej ziemi korzenie mają za mało tlenu i zaczynają obumierać.
Zbyt późny termin
Posadzenie roślin pod koniec sierpnia lub we wrześniu nie zawsze oznacza stratę sadzonek. Trzeba jednak liczyć się ze słabszym plonem w kolejnym roku i większą wrażliwością na zimowe uszkodzenia.
Przenoszenie chorych rozłogów
Sadzonki pobrane ze starej, osłabionej plantacji mogą przenosić choroby, roztocza i nicienie. Do zakładania nowej grządki najlepiej wybierać zdrowy, dobrze ukorzeniony materiał z pewnego źródła.
Czy pod koniec sierpnia jest już za późno?
Dużo zależy od pogody i rodzaju sadzonek. Truskawki doniczkowane posadzone pod koniec sierpnia często zdążą się ukorzenić, zwłaszcza podczas ciepłej, wilgotnej jesieni. Nie należy jednak oczekiwać od nich równie obfitego plonu jak od roślin posadzonych kilka tygodni wcześniej.
Jeżeli dostępne są zdrowe sadzonki doniczkowane, stanowisko jest gotowe, a prognozy nie zapowiadają skrajnego upału, lepiej posadzić je od razu niż przetrzymywać do września. W przypadku sadzonek frigo zakupionych bardzo późno rozsądniejszym rozwiązaniem może być zaplanowanie uprawy na kolejny sezon.
Plan prac na jeden letni weekend
Dobrze zorganizowane sadzenie nie wymaga wielu dni:
- dzień wcześniej usuń chwasty, przygotuj ziemię i podlej suchą grządkę,
- sadzonki kup lub odbierz bezpośrednio przed planowanym sadzeniem,
- pracę rozpocznij późnym popołudniem albo w pochmurny dzień,
- zachowaj około 25–30 cm odstępu między roślinami,
- ustaw serca sadzonek na poziomie gruntu,
- po posadzeniu dokładnie podlej każdy krzaczek,
- przez kolejne dwa–trzy tygodnie regularnie kontroluj wilgotność ziemi,
- usuń rozłogi i szybko wymień rośliny, które się nie przyjęły.
Najpewniejszy letni termin przypada od końca lipca do pierwszej połowy sierpnia. Posadzone wtedy truskawki nie muszą nadrabiać zaległości tuż przed zimą — mogą spokojnie rozwinąć korzenie i przygotować przyszłoroczne kwiaty. Kilkanaście dni różnicy w terminie często przekłada się na kondycję całej grządki i wielkość pierwszych zbiorów.