Koniec lata nie oznacza końca wysiewów. Po zbiorze ogórków, cebuli, wczesnych ziemniaków czy fasolki na grządkach często zostaje sporo wolnego miejsca, które można wykorzystać na szybkie warzywa jesienne.
Największy błąd polega na wysiewaniu wszystkiego według wiosennego kalendarza. Pod koniec lata dni są coraz krótsze, a jesienne chłody mogą nadejść szybciej, dlatego liczy się nie tylko gatunek, ale też termin siewu i tempo wzrostu konkretnej odmiany.
Co można siać w sierpniu na jesienny zbiór?
Do warzyw nadających się na późny siew należą przede wszystkim gatunki o krótkim okresie wegetacji oraz te, które dobrze znoszą stopniowo spadające temperatury.
W sierpniu można wysiewać m.in. rzodkiewkę, roszponkę, rukolę, rzepę, burak liściowy, szczaw i trybulę. Do połowy miesiąca dobrym wyborem jest także szpinak oraz koper. Część warzyw można również sadzić z gotowej rozsady, np. jarmuż, kalarepę, kapustę pekińską czy niektóre sałaty.
To jednak nie oznacza, że 10 sierpnia i 28 sierpnia dają takie same możliwości. Każdy tydzień opóźnienia oznacza krótszy dzień i coraz mniej czasu na wzrost.
Rzodkiewka — jeden z najbezpieczniejszych wyborów
Rzodkiewka dobrze nadaje się do późnoletniego wysiewu, ponieważ rośnie szybko i nie potrzebuje wielu miesięcy do zbioru.
Po letnich upałach warunki często stają się dla niej nawet korzystniejsze niż w środku sezonu. Przy bardzo wysokiej temperaturze i przesuszeniu gleby rzodkiewka może gorzej tworzyć zgrubienia, natomiast chłodniejsza końcówka lata sprzyja równemu wzrostowi.
Najlepiej wysiać ją w miejscu, z którego wcześniej zeszły inne warzywa. Gleba powinna być spulchniona i wilgotna, ale nie podmokła.
Nie wysiewaj całej paczki jednego dnia
Jeżeli masz wolną grządkę, lepszy efekt daje siew partiami co kilka lub kilkanaście dni.
Dzięki temu rzodkiewki nie dojrzewają wszystkie jednocześnie, a ryzyko nieudanego siewu przy chwilowym upale lub suszy jest mniejsze.
Roszponka — dobra na chłodniejszą część sezonu
Roszponka jest jednym z najbardziej praktycznych warzyw liściowych do późnego wysiewu.
Można siać ją w sierpniu, a część upraw pozostawić na późniejsze zbiory.
Nie potrzebuje wysokiej temperatury do wzrostu, dlatego dobrze wpisuje się w okres przejściowy pomiędzy latem i jesienią.
Siew powinien być raczej płytki, a ziemię po wysianiu dobrze delikatnie docisnąć i utrzymywać w umiarkowanej wilgotności.
Szpinak — warto siać odpowiednio wcześnie
Szpinak można siać pod koniec lata, ale termin ma tu większe znaczenie niż w przypadku rzodkiewki.
Popularne kalendarze upraw wskazują pierwszą połowę sierpnia jako dobry moment na siew przeznaczony na jesienny zbiór.
Jeżeli wysiejesz go znacznie później, może nie zdążyć rozwinąć odpowiednio dużych liści przed nadejściem chłodów.
Szpinak najlepiej rośnie w glebie żyznej, wilgotnej i dobrze przygotowanej. Pod koniec lata kluczowe jest podlewanie w okresie wschodów, ponieważ przesuszona warstwa wierzchnia może znacznie pogorszyć kiełkowanie.
Rukola — szybka i dobra na niewielką grządkę
Rukola jest dobrym rozwiązaniem, jeżeli zależy Ci na szybkim wykorzystaniu wolnego fragmentu warzywnika.
W sierpniu można wysiewać ją jako warzywo poplonowe.
Jej przewagą jest szybki wzrost i możliwość zbierania młodych liści, zanim rośliny osiągną pełne rozmiary.
Nie trzeba więc czekać na jeden konkretny moment zbioru. Liście można obrywać stopniowo, gdy osiągną odpowiednią wielkość.
Koper — jeszcze zdąży, ale nie warto zwlekać
Koper ogrodowy również można wysiewać w sierpniu, zwłaszcza jeśli zależy Ci na młodych liściach.
Najbezpieczniejszy termin przypada jednak na wcześniejszą część miesiąca.
Późniejsze siewy mogą dać mniejsze rośliny, ale przy ciepłej jesieni nadal mogą być przydatne do bieżącego zbioru.
Jeżeli koper siejesz głównie na natkę, nie potrzebujesz dużych odstępów między roślinami.
Rzepa — niedoceniane warzywo na poplon
Rzepa dobrze wpisuje się w późnoletni warzywnik, ponieważ może być wysiewana w sierpniu jako poplon.
Nie zajmuje długo grządki i pozwala wykorzystać miejsce po wcześniejszych zbiorach.
Przy wyborze odmiany należy jednak sprawdzić informacje producenta nasion. Różnice w długości okresu wegetacji mogą zdecydować, czy roślina zdąży wytworzyć odpowiednio duży korzeń przed chłodami.
Burak liściowy daje więcej swobody niż burak ćwikłowy
Pod koniec lata łatwiej wykorzystać burak liściowy niż próbować uzyskać duże korzenie buraka ćwikłowego.
Burak liściowy może być wysiewany w sierpniu jako warzywo poplonowe.
Największą zaletą jest możliwość korzystania z liści i ogonków bez czekania na rozwój dużej części podziemnej.
To dobre rozwiązanie dla osób, które chcą przedłużyć sezon zbiorów, ale nie dysponują już kilkoma miesiącami ciepłej pogody.
Szczaw można wysiać z myślą o kolejnym sezonie
Nie wszystkie późne siewy muszą dać plon jeszcze tej samej jesieni.
Szczaw można wysiewać w sierpniu, ale jego największą wartością jest możliwość przezimowania i rozpoczęcia wzrostu w kolejnym sezonie.
To dobre rozwiązanie dla wolnej grządki, której nie planujesz przeznaczyć jesienią na inne warzywa.
Co lepiej sadzić z rozsady niż wysiewać?
Pod koniec lata czas zaczyna pracować przeciwko ogrodnikowi.
Dlatego część warzyw lepiej wprowadzić na grządkę jako gotową rozsadę zamiast zaczynać od nasion.
W sierpniu można sadzić m.in.:
- jarmuż,
- kalarepę,
- kapustę pekińską,
- sałatę masłową,
- sałatę rzymską.
Takie rozwiązanie skraca czas potrzebny roślinie na osiągnięcie wielkości nadającej się do zbioru.
W przypadku kapust, jarmużu i kalarepy należy jednak pilnować odmiany i terminu. Nie każda odmiana przeznaczona do wiosennego siewu sprawdzi się tak samo dobrze pod koniec lata.
Co siać pod koniec sierpnia?
Im bliżej września, tym lista możliwości robi się krótsza.
W późnym terminie najlepiej stawiać na szybko rosnące rośliny liściowe i warzywa odporne na chłód. Rzodkiewka, rukola i roszponka dają większą szansę na sukces niż gatunki potrzebujące wielu tygodni intensywnego wzrostu.
Trzeba także uwzględnić region Polski.
Na południowym zachodzie ciepła pogoda może utrzymywać się dłużej niż na północnym wschodzie. Nie można więc zakładać, że jedna data graniczna będzie równie dobra w całym kraju.
Jak wykorzystać grządkę po wcześniejszych warzywach?
Nie wysiewaj nowych nasion bezpośrednio w udeptaną i przesuszoną ziemię pozostałą po poprzedniej uprawie.
Najpierw usuń resztki roślin, zwłaszcza chore liście i korzenie. Następnie spulchnij wierzchnią warstwę gleby i wyrównaj powierzchnię.
Jeżeli ziemia jest bardzo sucha, podlej grządkę jeszcze przed siewem. Nasiona umieszczone w suchej glebie, a następnie podlewane tylko powierzchniowo, mogą kiełkować nierównomiernie.
Nie przesadzaj też z nawożeniem. Szybkie warzywa poplonowe zwykle nie potrzebują dużych dawek nawozu tuż przed siewem, szczególnie jeśli wcześniej grządka była dobrze zasilona.
Błąd, który może zniszczyć późny siew w kilka dni
Największym problemem końca lata nie zawsze jest chłód.
W sierpniu gleba może być jeszcze mocno nagrzana i szybko tracić wodę. Młode siewki mają bardzo płytki system korzeniowy, dlatego nawet krótki okres przesuszenia może zahamować wzrost albo doprowadzić do ich zamierania.
Po wysianiu trzeba więc regularnie kontrolować wilgotność wierzchniej warstwy gleby.
Lepiej podlewać delikatnym strumieniem, żeby nie wypłukać drobnych nasion i nie utworzyć twardej skorupy na powierzchni.
Popularna rada „siej w sierpniu” jest zbyt ogólna
Sierpień ma 31 dni, a w ogrodzie trzy tygodnie mogą oznaczać ogromną różnicę.
Szpinak wysiany na początku miesiąca ma zupełnie inne warunki wzrostu niż szpinak wysiany pod sam koniec sierpnia.
Podobnie jest z pogodą. Po chłodnym i deszczowym sierpniu sytuacja może wyglądać inaczej niż po bardzo gorącym miesiącu z przesuszoną ziemią.
Dlatego kalendarz traktuj jako punkt wyjścia, a nie gwarancję plonu.
Prosty plan siewów na koniec lata
Jeżeli po letnich zbiorach masz kilka pustych grządek, możesz podzielić je według czasu potrzebnego na wzrost.
Na pierwszej wysiej szybko rosnącą rzodkiewkę lub rukolę.
Na drugiej zaplanuj roszponkę albo szpinak, jeśli termin jest jeszcze odpowiedni.
Na trzeciej możesz posadzić gotową rozsadę jarmużu lub sałaty.
Jeżeli pozostało miejsce, którego nie potrzebujesz na jesienny zbiór, część można wykorzystać pod rośliny mające przezimować albo pod przygotowanie stanowiska na następny sezon.
Taki układ jest bezpieczniejszy niż obsianie całego wolnego warzywnika jednym gatunkiem.
Co sprawdzić przed wysiewem?
Przed otwarciem paczki nasion odpowiedz sobie na pięć pytań:
- ile dni zostało do typowych jesiennych chłodów w Twoim regionie,
- jak długi okres wegetacji ma wybrana odmiana,
- czy stanowisko dostaje jeszcze wystarczająco dużo światła,
- czy możesz regularnie podlewać grządkę,
- czy roślina ma dać plon jesienią, czy dopiero po zimie.
Jeżeli odmiana potrzebuje długiego okresu wzrostu, a siew przypada na sam koniec sierpnia, nie warto liczyć na to, że wyjątkowo ciepła jesień rozwiąże problem.
Najlepsze późnoletnie siewy to nie te, które wypełnią każdą wolną grządkę, lecz te, które rzeczywiście mają czas wydać plon. Pod koniec sezonu lepiej wybrać kilka szybkich i dobrze dopasowanych warzyw niż wysiać kilkanaście gatunków i liczyć, że wszystkie zdążą przed nadejściem chłodów.
Zobacz także
